Kort antwoord: gedeeltelijk. Je mag een airco zelf ophangen, zelf gaten boren en zelf de leidingen leggen. Maar het laatste stuk, het vacumeren en vullen van het koelcircuit, mag je wettelijk niet zelf doen. Daar is een F-gassen-certificaat voor nodig. Hieronder lees je precies waar de grens ligt, wat er misgaat als je hem toch overschrijdt, en wat de drie opties bij de koopknop op onze productpagina's betekenen.
Waarom die grens er is
In een airco zit koudemiddel. Dat is het gas dat de warmte van binnen naar buiten verplaatst. De airco's die wij verkopen werken op R32, een koudemiddel met een lagere klimaatimpact dan de oudere types, maar het blijft een gereguleerd gas. Er zijn Europese regels (de F-gassenverordening) die bepalen dat alleen gecertificeerde personen een koelcircuit mogen openen, leegzuigen en vullen. In Nederland heet het bedrijfscertificaat daarvoor STEK, en de monteur zelf heeft een persoonlijk F-gassen-certificaat.
Dat is geen formaliteit van de fabrikant of een truc om je iets te laten kopen. Het is wetgeving, en het geldt ook als je handig bent, ook als je een monteur in de familie hebt, en ook als je het maar één keer doet.
Wat je zelf mag doen
Best veel, eigenlijk. Het meeste werk aan een split-airco is gewoon montagewerk:
- De montageplaat aftekenen en waterpas aan de muur schroeven.
- De binnenunit ophangen.
- Het gat door de buitenmuur boren, de kerngatboring, met een lichte helling naar buiten zodat het condenswater wegloopt.
- De buitenunit plaatsen op muurbeugels of op een grondframe.
- De koelleidingen, de condensafvoer en de bekabeling tussen binnen en buiten trekken en netjes wegwerken.
- De leidingen op lengte maken en optrompen: het uiteinde van de leiding uitzetten zodat hij goed op de aansluiting past.
- Alles aftimmeren met een kabelgoot.
Voor dit deel is de installatiekit bedoeld die je bij de koopknop kunt meebestellen. Daar zitten de spullen in die je nodig hebt om alles op zijn plek te krijgen. Wat de kit precies kost zie je op de productpagina zelf, want dat verschilt per product.
Wat je niet zelf mag doen
Als alles hangt en de leidingen liggen, komt het deel dat een gecertificeerde monteur moet doen:
- Vacumeren. Met een vacuümpomp wordt alle lucht en vocht uit de leidingen gezogen. Vocht in een koelcircuit is funest: het reageert met de olie in het systeem en vreet de compressor van binnenuit op.
- Het circuit openen en vullen. De buitenunit is voorgevuld met koudemiddel voor een standaard leidinglengte. Bij een langere leiding moet er worden bijgevuld, en dat is precies het handelen met F-gassen waarvoor het certificaat geldt.
- Lekdichtheidscontrole en inbedrijfstelling. De monteur controleert of het systeem dicht is, zet hem aan en meet of hij doet wat hij moet doen.
Merk op dat de elektrische aansluiting ook geen doe-het-zelfklus is als je een aparte groep in de meterkast nodig hebt. Dat werk hoort bij een erkende installateur, of het nu om een airco gaat of om iets anders.
Wat er misgaat als je het toch zelf probeert
Er zijn drie soorten ellende, en ze komen zelden alleen.
Je garantie vervalt. Fabrikanten koppelen hun garantie aan installatie door een gecertificeerd bedrijf. Bij de Haier Revive Plus staat dat bijvoorbeeld letterlijk zo in de voorwaarden: 6 jaar garantie op onderdelen bij installatie door een F-gassen gecertificeerd bedrijf. Doe je het zelf, dan sta je er bij een defecte compressor alleen voor.
Het koudemiddel ontsnapt. Een aansluiting die net niet goed is opgetrompt of net iets te los zit, lekt langzaam leeg. Je merkt dat niet meteen. Je merkt het pas als de airco na een maand of twee nauwelijks nog koelt. Ondertussen is het gas de lucht in, en dat is precies wat de regelgeving wil voorkomen.
Het systeem werkt slecht. Een niet of half gevacumeerd circuit met lucht en vocht erin loopt hoger in druk, koelt minder en verbruikt meer stroom. Je hebt dan wel een A++ toestel gekocht, maar je haalt dat rendement nooit. En de compressor, verreweg het duurste onderdeel, gaat er eerder aan.
De drie opties bij de koopknop
Op elke aircopagina kies je zelf hoever je wilt gaan. Dit betekenen ze:
| Optie | Wat je krijgt | Wat je nog zelf moet regelen |
|---|---|---|
| Alleen het product | Het complete pakket: binnenunit(s), buitenunit en afstandsbediening. | Montagemateriaal, leidingwerk, en een gecertificeerde monteur voor het vacumeren en vullen. |
| Product plus installatiekit | Hetzelfde pakket, plus het materiaal om hem zelf op te hangen en het leidingwerk te leggen. | Het monteren zelf, en daarna alsnog een gecertificeerde monteur voor het laatste stuk. |
| Product plus professionele installatie | Het pakket plus installatie door een gecertificeerde monteur, van ophangen tot inbedrijfstelling. EUR 795,95. | Alleen aanwijzen waar hij moet komen. |
De installatie zit dus nooit standaard in de productprijs. Dat is bewust: iemand die zelf klust betaalt niet mee aan werk dat hij zelf doet.
Welke keuze past bij jou
Kies alleen het product als je al een vaste installateur hebt, of als je in de bouw zit en zelf weet wie je belt. Je koopt dan puur het toestel.
Kies de installatiekit als je handig bent, een kerngatboor kunt regelen en het niet erg vindt om daarna nog een monteur te laten komen voor het vacumeren. Reken erop dat die monteur wil zien wat je hebt gedaan voordat hij zijn handtekening eronder zet. Sommige monteurs willen niet afmonteren op werk van iemand anders, dus bel er even eentje voordat je begint.
Kies de professionele installatie als je gewoon wilt dat het klaar is en werkt. Voor EUR 795,95 ligt de verantwoordelijkheid bij de monteur, blijft je fabrieksgarantie in stand en heb je één aanspreekpunt als er iets niet klopt. Bij een multi-split met meerdere binnenunits, waar de leidinglengtes al snel oplopen, is dit vaak de verstandigste keuze.
Nog even praktisch
Bestel je toestel en installatiekeuze in één keer, dan komt alles bij elkaar aan. Producten worden verzonden binnen 1 tot 3 werkdagen. Weet je nog niet welk vermogen je nodig hebt, lees dan eerst welk vermogen airco heb je nodig, want een verkeerd gekozen kW-waarde kost je meer dan de installatie. En wil je weten wat een airco als verwarming oplevert, dan staat dat in airco als verwarming versus gas.
Alle modellen, van instapper vanaf EUR 529 tot de designlijnen, vind je bij onze airco's. De installatiekeuze maak je op de productpagina zelf, vlak boven de bestelknop.